استارتاپ
سهم استارتاپها در تولید ناخالص ملی در جهان
سهم استارتاپها در تولید ناخالص ملی (GDP) به صورت مستقیم و غیرمستقیم، یک نیروی محرک اصلی در اقتصاد جهانی است. با توجه به دادههای موجود و گزارشهای بینالمللی، سهم استارتاپها در تولید ناخالص ملی در کشورهای مختلف متفاوت است، اما در کل، نشاندهنده یک روند رو به رشد و تأثیرگذار است.
سهم اقتصاد دیجیتال از GDP جهانی، حدود ۱۵ درصد تخمین زده میشود. از آنجا که استارتاپها به عنوان موتور اصلی اقتصاد دیجیتال عمل میکنند، بخش قابل توجهی از این سهم به آنها اختصاص دارد.
- ایالات متحده آمریکا: اکوسیستم استارتاپی در آمریکا نقش بسیار پررنگی در اقتصاد دارد. ارزش اکوسیستم استارتاپی این کشور معادل ۱۴ درصد تولید ناخالص داخلی (GDP) آن است، که بالاترین رقم در میان کشورهای جهان محسوب میشود.
- کشورهای G20: نسبت ارزش اکوسیستم استارتاپی به GDP در میان کشورهای گروه G20 متفاوت است. این نسبت در ژاپن حدود ۱.۷ درصد و در ایتالیا ۰.۸ درصد است که نشاندهنده پتانسیل بالای رشد در این کشورهاست.
- کشورهای OECD: در سال ۲۰۲۱، سرمایهگذاری خطرپذیر در استارتاپها در کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) به ۱.۲ درصد از GDP آنها رسید.
این آمارها نشان میدهند که در حالی که برخی کشورها مانند آمریکا در این زمینه پیشرو هستند، بسیاری از کشورها نیز پتانسیل عظیمی برای رشد اکوسیستم استارتاپی خود و افزایش سهم آن در اقتصاد دارند.
نقش استارتاپها در اقتصاد فراتر از GDP
تأثیر استارتاپها بر اقتصاد تنها به سهم مستقیم آنها در تولید ناخالص ملی محدود نمیشود. این کسبوکارهای نوپا، به روشهای زیر به توسعه اقتصادی کمک میکنند:
- ایجاد شغل: استارتاپها به عنوان یکی از اصلیترین موتورهای ایجاد شغل شناخته میشوند. آنها با خلق فرصتهای شغلی جدید، به ویژه برای جوانان و فارغالتحصیلان، به کاهش نرخ بیکاری کمک میکنند.
- محرک نوآوری: استارتاپها با ایدههای جدید و خلاقانه خود، صنایع سنتی را متحول میکنند و به پیشرفتهای تکنولوژیک سرعت میبخشند.
- افزایش رقابت: ورود استارتاپها به بازار، رقابت را افزایش داده و شرکتهای بزرگ را مجبور به بهبود کیفیت و ارائه خدمات بهتر میکند.
- جذب سرمایه: استارتاپهای موفق با جذب سرمایه از سرمایهگذاران داخلی و خارجی، منابع مالی را به اقتصاد تزریق میکنند.
وضعیت ایران در اقتصاد دیجیتال و استارتاپی
- اقتصاد دیجیتال در ایران: تلاشهایی برای افزایش سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی در ایران صورت گرفته است. هدفگذاریهای صورت گرفته، رسیدن به سهم ۱۰ درصدی اقتصاد دیجیتال از GDP تا پایان برنامه هفتم توسعه است. با این حال، کارشناسان معتقدند که اقتصاد دیجیتال در ایران هنوز به بلوغ کامل نرسیده و با موانعی مانند فیلترینگ، تحریمها و کمبود سرمایهگذاری مواجه است.
- سهم استارتاپها در ایران: در حالی که سهم شرکتهای دانشبنیان از اقتصاد در کشورهای توسعهیافته بسیار بالاست، این سهم در ایران هنوز رقم کمتری را به خود اختصاص داده است. با این حال، با توجه به جمعیت جوان و تحصیلکرده، پتانسیل رشد در این حوزه بسیار زیاد است.
در ادامه بحث قبلی، در اینجا چند مثال عینی از سهم و تأثیر استارتاپها بر تولید ناخالص ملی (GDP) ارائه میشود.
مثالهای موردی از تأثیر استارتاپها
استارتاپها با نوآوریهای خود، نه تنها به صورت مستقیم ارزش اقتصادی ایجاد میکنند، بلکه با راهاندازی صنایع جدید و تغییر مدلهای کسبوکار، تأثیرات غیرمستقیم قابل توجهی دارند.
۱. اقتصاد گیگ (Gig Economy) و ایجاد شغل
اوبر (Uber) و لیفت (Lyft) مثالهای برجستهای از استارتاپهایی هستند که با ایجاد اقتصاد گیگ، سهم بزرگی در GDP کشورهای خود داشتهاند.
- ایجاد شغل: این شرکتها با اتصال رانندگان به مسافران، میلیونها شغل پارهوقت و تماموقت ایجاد کردند. این افراد پیش از این ممکن بود بیکار یا کمکار باشند.
- افزایش درآمد: درآمد حاصل از این شغلها به صورت مستقیم به تولید ناخالص داخلی اضافه میشود.
- تسهیل حمل و نقل: با افزایش کارایی حمل و نقل، بهرهوری کلی اقتصاد نیز افزایش یافته است.
۲. اقتصاد اشتراکی (Sharing Economy)
ایر بیانبی (Airbnb) نمونهای عالی از تأثیر استارتاپها در حوزه گردشگری و مهمانداری است.
- خلق ارزش جدید: این پلتفرم به افراد عادی امکان داد تا از خانهها و اتاقهای خالی خود درآمد کسب کنند. این منبع درآمد قبلاً وجود نداشت.
- رشد صنعت گردشگری: Airbnb دسترسی به اقامتگاهها را در شهرهای مختلف افزایش داد و به گردشگران گزینههای متنوعتر و ارزانتری ارائه کرد، که باعث رشد کل این صنعت شد.
- اثر دومینو: این استارتاپ باعث رشد کسبوکارهای جانبی مانند خدمات نظافت، رستورانها و فروشگاههای محلی در مناطق گردشگری نیز گردید.
۳. خدمات مالی دیجیتال (Fintech)
استارتاپهایی مانند استرایپ (Stripe) و پیپال (PayPal) نمونههایی از شرکتهای فینتک هستند که فرآیند پرداختهای آنلاین را متحول کردند.
- تسهیل تجارت الکترونیک: این پلتفرمها، پرداختهای آنلاین را برای میلیونها کسبوکار کوچک و بزرگ ساده کردند و به رشد سریع تجارت الکترونیک کمک شایانی نمودند.
- افزایش بهرهوری: با کاهش پیچیدگیهای مالی، سرعت معاملات اقتصادی افزایش یافته و هزینههای عملیاتی برای شرکتها کاهش یافته است.
۴. اقتصاد پلتفرمی (Platform Economy) در ایران
در ایران نیز استارتاپها تأثیرات مشابهی داشتهاند:
- خدمات حمل و نقل: شرکتهایی مانند اسنپ و تپسی با ایجاد یک شبکه حمل و نقل آنلاین، به میلیونها نفر امکان کسب درآمد دادند و بخش قابل توجهی از اقتصاد روزمره را شکل دادند.
- تجارت الکترونیک: پلتفرمهایی مانند دیجیکالا با ایجاد یک بازار آنلاین، به هزاران فروشنده امکان دادند تا محصولات خود را به میلیونها مشتری در سراسر کشور بفروشند و سهم قابل توجهی از تولید ناخالص ملی را به خود اختصاص دادند.
این مثالها نشان میدهند که استارتاپها فراتر از اعداد و ارقام، با خلق مدلهای جدید و افزایش کارایی، محرک اصلی رشد اقتصادی هستند.
نتیجهگیری: استارتاپها، نیروی محرکه اقتصاد دیجیتال و نوآوری در جهان هستند. سهم آنها در تولید ناخالص ملی در کشورهای پیشرو به رقمهای قابل توجهی رسیده و تأثیر آنها در ایجاد شغل و پیشرفت فناوری انکارناپذیر است. با حمایت از اکوسیستم استارتاپی و رفع موانع موجود، میتوان پتانسیل این کسبوکارهای نوپا را در ایران نیز فعال کرد.
