بازبینی اسپرینت (Sprint Retrospective) یکی از مهمترین رویدادهای چارچوب اسکرام (Scrum) است که به تیمها اجازه میدهد تا عملکرد خود را در اسپرینت گذشته بررسی کنند و برای بهبود در اسپرینتهای آینده اقدامات لازم را تعیین کنند.
اهداف بازبینی اسپرینت
- شناسایی موارد مثبت و منفی: شناسایی کارهایی که به خوبی انجام شدهاند و کارهایی که میتوانستند بهتر انجام شوند.
- تعیین اقدامات اصلاحی: تعیین اقدامات مشخص برای بهبود فرآیندها و عملکرد تیم در اسپرینتهای آینده.
- افزایش بهرهوری: بهبود بهرهوری تیم با شناسایی و رفع موانع.
- بهبود کیفیت محصول: بهبود کیفیت محصول با شناسایی و رفع مشکلات در فرآیند توسعه.
- افزایش رضایت مشتری: افزایش رضایت مشتری با بهبود کیفیت محصول و تحویل به موقع.
مراحل بازبینی اسپرینت
- مقدمه: اسکرام مستر جلسه را آغاز میکند و اهداف بازبینی اسپرینت را توضیح میدهد.
- چه کارهایی خوب انجام شد؟ اعضای تیم به بحث در مورد کارهایی که در اسپرینت گذشته به خوبی انجام شدهاند، میپردازند.
- چه کارهایی میتوانست بهتر انجام شود؟ اعضای تیم به بحث در مورد کارهایی که میتوانستند بهتر انجام شوند، میپردازند.
- چه تغییراتی را باید ایجاد کنیم؟ اعضای تیم به بحث در مورد اقدامات اصلاحی لازم برای بهبود عملکرد در اسپرینتهای آینده میپردازند.
- تعهد به اقدامات اصلاحی: اعضای تیم به تعهد خود برای انجام اقدامات اصلاحی تعیین شده، اعلام میکنند.
تکنیکهای بازبینی اسپرینت
- استفاده از ابزارهای بصری: مانند نمودارهای کنترل، نمودارهای بورنداون و پستایت برای تجسم دادهها و شناسایی مشکلات.
- انجام بازیهای شبیهسازی: مانند بازی “Start, Stop, Continue” برای شناسایی کارهایی که باید ادامه داده شوند، متوقف شوند یا شروع شوند.
- استفاده از نظرسنجیها: برای جمعآوری بازخورد از اعضای تیم.
- استفاده از داستانهای کاربر: بررسی داستانهای کاربری که در اسپرینت تکمیل شدهاند و شناسایی مشکلات و فرصتهای بهبود.
نکات کلیدی برای موفقیت در بازبینی اسپرینت
- شرکت همه اعضای تیم: همه اعضای تیم باید در بازبینی اسپرینت شرکت کنند.
- جو مثبت و سازنده: ایجاد یک جو مثبت و سازنده برای بحث و تبادل نظر.
- تمرکز بر بهبود: تمرکز بر شناسایی مشکلات و ارائه راهکارهای بهبود.
- تعهد به اقدامات اصلاحی: اطمینان حاصل کنید که اعضای تیم به تعهدات خود برای انجام اقدامات اصلاحی پایبند هستند.
با انجام بازبینیهای اسپرینت موثر، تیمها میتوانند به طور مستمر بهبود یابند و محصولات با کیفیتتری را به بازار عرضه کنند.
تکنیکهای خاص برای بازبینی اسپرینت
۱٫ بازی “Start, Stop, Continue”
- هدف: شناسایی کارهایی که باید ادامه داده شوند، متوقف شوند یا شروع شوند.
- روش: اعضای تیم به صورت انفرادی یا گروهی، کارهایی را که باید ادامه داده شوند، متوقف شوند یا شروع شوند، روی کارتهای جداگانه مینویسند. سپس، کارتها به اشتراک گذاشته شده و مورد بحث قرار میگیرند.
۲٫ نمودار کنترل
- هدف: بررسی روند پیشرفت تیم در طول اسپرینت.
- روش: یک نمودار کنترل ایجاد کنید که در آن محور افقی نشاندهنده زمان و محور عمودی نشاندهنده پیشرفت است. سپس، نقاط داده را بر روی نمودار ترسیم کنید تا روند پیشرفت را مشاهده کنید.
۳٫ نمودار بورنداون
- هدف: بررسی میزان کار باقیمانده در اسپرینت.
- روش: یک نمودار بورنداون ایجاد کنید که در آن محور افقی نشاندهنده زمان و محور عمودی نشاندهنده میزان کار باقیمانده است. سپس، نقاط داده را بر روی نمودار ترسیم کنید تا روند کاهش کار باقیمانده را مشاهده کنید.
۴٫ پستایت
- هدف: جمعآوری ایدهها و نظرات اعضای تیم.
- روش: از پستایتها برای نوشتن ایدهها و نظرات استفاده کنید. سپس، پستایتها را بر روی یک دیوار یا تخته سفید بچسبانید و مورد بحث قرار دهید.
۵٫ نظرسنجی آنلاین
- هدف: جمعآوری بازخورد از اعضای تیم به صورت ناشناس.
- روش: از ابزارهای نظرسنجی آنلاین برای ایجاد یک پرسشنامه استفاده کنید. سپس، پرسشنامه را با اعضای تیم به اشتراک بگذارید و نتایج را تجزیه و تحلیل کنید.
۶٫ داستانهای کاربر
- هدف: بررسی داستانهای کاربری که در اسپرینت تکمیل شدهاند و شناسایی مشکلات و فرصتهای بهبود.
- روش: داستانهای کاربری را مرور کنید و بررسی کنید که آیا آنها به طور کامل اجرا شدهاند و آیا نیازهای مشتری را برآورده کردهاند.
۷٫ جلسات بازخورد
- هدف: دریافت بازخورد مستقیم از اعضای تیم.
- روش: جلسات بازخورد برگزار کنید که در آن اعضای تیم میتوانند به صورت مستقیم نظرات و پیشنهادات خود را ارائه دهند.
۸٫ تحلیل دادهها
- هدف: استفاده از دادهها برای شناسایی مشکلات و فرصتهای بهبود.
- روش: دادههای مربوط به اسپرینت را جمعآوری و تحلیل کنید تا الگوها و روندها را شناسایی کنید.
با استفاده از این تکنیکها، تیمها میتوانند بازبینیهای اسپرینت موثرتر و مفیدتری برگزار کنند و به بهبود مستمر خود کمک کنند.
مثالهای عملی برای بازبینی اسپرینت
فرض کنید یک تیم توسعه نرمافزار در حال ساخت یک اپلیکیشن فروشگاه آنلاین است. در پایان هر اسپرینت، تیم یک جلسه بازبینی اسپرینت برگزار میکند تا عملکرد خود را ارزیابی کند.
مثال ۱: استفاده از بازی “Start, Stop, Continue”
- Start: شروع کردن جلسههای روزانه در ساعت مشخص شده، استفاده از ابزار جدید مدیریت پروژه، برگزاری جلسات کوتاه برای بررسی موانع.
- Stop: ارسال ایمیلهای طولانی، برگزاری جلسات طولانی بدون هدف مشخص، قطع کردن صحبت همکاران.
- Continue: استفاده از روشهای چابک، همکاری نزدیک با مشتری، برگزاری جلسات بازبینی کد.
مثال ۲: استفاده از نمودار بورنداون
تیم نمودار بورنداون را بررسی میکند و متوجه میشود که در نیمه دوم اسپرینت، پیشرفت پروژه کند شده است. با بررسی بیشتر، متوجه میشوند که یک مانع فنی باعث این کندی شده است. در نتیجه، تصمیم میگیرند در اسپرینت بعدی، زمان بیشتری را برای رفع موانع فنی اختصاص دهند.
مثال ۳: استفاده از پستایت برای جمعآوری ایدهها
تیم از پستایتها برای نوشتن ایدههایی مانند “افزایش فرکانس تستهای خودکار”، “بهبود مستندسازی کد”، “کاهش تعداد جلسات” استفاده میکند. سپس، این ایدهها را در گروههای مختلف دستهبندی کرده و برای هر گروه یک اقدام اصلاحی مشخص میکنند.
مثال ۴: استفاده از نظرسنجی آنلاین
تیم یک نظرسنجی آنلاین برای اعضای تیم ایجاد میکند تا به سوالاتی مانند “چه چیزی بیشترین مزاحمت را برای شما ایجاد میکند؟”، “چه چیزی باعث میشود شما احساس موفقیت کنید؟” و “چه چیزی را میتوانیم برای بهبود کارایی تیم انجام دهیم؟” پاسخ دهند. نتایج این نظرسنجی به تیم کمک میکند تا مشکلات را شناسایی کرده و اقدامات اصلاحی لازم را انجام دهد.
مثال ۵: تحلیل دادهها
تیم دادههای مربوط به زمان صرف شده برای هر داستان کاربر، تعداد باگهای گزارش شده و کیفیت کد را تحلیل میکند. با تحلیل این دادهها، تیم متوجه میشود که برخی از اعضای تیم به دلیل عدم تجربه کافی، زمان بیشتری را برای انجام وظایف صرف میکنند. در نتیجه، تصمیم میگیرد تا برنامه آموزشی برای این افراد برگزار کند.
مثال ۶: جلسات بازخورد با مشتری
تیم یک جلسه با مشتری برگزار میکند تا بازخوردهای او را در مورد محصولی که در اسپرینت توسعه داده شده است، دریافت کند. مشتری به تیم میگوید که برخی از ویژگیها به اندازه کافی کاربرپسند نیستند. تیم این بازخورد را در نظر گرفته و در اسپرینتهای بعدی اقدام به بهبود این ویژگیها میکند.
نکات مهم:
- مشارکت همه اعضای تیم: همه اعضای تیم باید در بازبینی اسپرینت شرکت کنند و به طور فعال در آن مشارکت داشته باشند.
- تمرکز بر آینده: به جای سرزنش کردن افراد، بر روی بهبود عملکرد در آینده تمرکز کنید.
- تعهد به اقدامات اصلاحی: همه اعضای تیم باید به تعهدات خود برای انجام اقدامات اصلاحی پایبند باشند.
با استفاده از این مثالها، میتوانید درک بهتری از نحوه اجرای بازبینی اسپرینت در یک تیم توسعه نرمافزار پیدا کنید.

