ثبت شرکت و ثبت برند در ایران، دو فرآیند حقوقی مجزا اما حیاتی برای رسمیت بخشیدن به یک کسبوکار هستند. ثبت شرکت به هویت حقوقی سازمان شما رسمیت میبخشد، در حالی که ثبت برند (علامت تجاری)، از نام و لوگوی شما در برابر کپیبرداری محافظت میکند. در ادامه، به صورت جامع به نحوه انجام این دو فرآیند در ایران و در سطح جهانی میپردازیم.
بخش اول: ثبت شرکت در ایران
ثبت شرکت، اولین گام برای شروع یک کسبوکار است و آن را به یک نهاد حقوقی مستقل تبدیل میکند. این فرآیند در ایران، از طریق «سامانه جامع ثبت شرکتها» انجام میشود.
- مراحل ثبت:
- انتخاب نوع شرکت: ابتدا باید نوع شرکت خود را مشخص کنید (مانند سهامی خاص، با مسئولیت محدود، تعاونی،…).
- ورود به سامانه: به وبسایت رسمی سامانه جامع ثبت شرکتها و موسسات غیرتجاری به آدرس
irsherkat.ssaa.irمراجعه کنید. - تکمیل اطلاعات: در این سامانه، باید تمام اطلاعات مربوط به شرکت (نام، موضوع فعالیت، سرمایه، آدرس،…) و شرکا (اطلاعات هویتی، آدرس، سهم،…) را به دقت وارد کنید. همچنین باید ۵ نام پیشنهادی برای شرکت خود وارد کنید تا سامانه یکی از آنها را تأیید کند.
- ارسال مدارک: پس از تکمیل فرمها، باید مدارک مورد نیاز (مانند اساسنامه، شرکتنامه و…) را پرینت گرفته و امضا کنید و به همراه سایر مدارک لازم، به اداره ثبت شرکتها ارسال کنید.
- دریافت شماره ثبت: پس از تأیید نهایی مدارک، شماره ثبت شرکت شما صادر میشود و باید آگهی تأسیس شرکت را در روزنامههای رسمی منتشر کنید.
- مدارک مورد نیاز (برای مثال، شرکت با مسئولیت محدود):
- اصل اساسنامه و شرکتنامه.
- کپی شناسنامه و کارت ملی تمام اعضا.
- تقاضانامه ثبت شرکت.
- تصویبنامه هیئت مدیره.
بخش دوم: ثبت برند در ایران
ثبت برند، به شما حق انحصاری استفاده از یک نام، لوگو یا علامت خاص را برای محصولات یا خدماتتان میدهد. این فرآیند نیز در ایران، از طریق «سامانه مالکیت معنوی» انجام میشود.
- مراحل ثبت:
- استعلام برند: ابتدا باید مطمئن شوید که نام یا لوگوی انتخابی شما قبلاً توسط شخص دیگری ثبت نشده باشد. این کار را میتوانید از طریق وبسایت
iripo.ssaa.irانجام دهید. - ورود به سامانه: به وبسایت رسمی مالکیت معنوی به آدرس
iripo.ssaa.irمراجعه کرده و در بخش «ثبت علائم تجاری»، درخواست خود را ثبت کنید. - تکمیل فرمها: اطلاعات مربوط به مالک (شخص حقیقی یا حقوقی)، نام و لوگوی برند، کالاها و خدماتی که برند برای آنها استفاده میشود، و… را وارد کنید.
- ارسال مدارک: مدارک مورد نیاز (مانند کپی مدارک شرکت، تصویر برند، کارت بازرگانی در صورت نیاز) را به صورت آنلاین ارسال کنید.
- بررسی کارشناسی: کارشناسان اداره مالکیت معنوی، درخواست شما را بررسی میکنند. اگر برند شما شرایط لازم را داشته باشد، برای شما ابلاغیه صادر میشود.
- انتشار آگهی و دریافت گواهینامه: پس از تأیید نهایی و انتشار آگهی در روزنامه رسمی، گواهینامه ثبت برند به مدت ۱۰ سال صادر میشود که قابل تمدید است.
- استعلام برند: ابتدا باید مطمئن شوید که نام یا لوگوی انتخابی شما قبلاً توسط شخص دیگری ثبت نشده باشد. این کار را میتوانید از طریق وبسایت
بخش سوم: ثبت شرکت و برند در دنیا
در سطح جهانی، یک فرآیند واحد برای ثبت وجود ندارد و این کار بر اساس کشور به کشور انجام میشود.
۱. ثبت شرکت در دنیا
ثبت شرکت در هر کشور، تابع قوانین همان کشور است. برای مثال:
- ایالات متحده: ثبت شرکت به صورت ایالتی انجام میشود و هر ایالت قوانین خاص خود را دارد.
- انگلستان: از طریق «Companies House» و به صورت آنلاین، میتوان شرکت ثبت کرد.
- سنگاپور: ثبت شرکت از طریق «ACRA» انجام میشود.
برای ثبت شرکت در یک کشور خارجی، بهترین راهکار مشورت با یک مشاور حقوقی یا شرکت تخصصی در همان کشور است.
۲. ثبت برند (علامت تجاری) در دنیا
ثبت برند در سطح جهانی به دو صورت انجام میشود:
- ثبت ملی: شما میتوانید در هر کشوری که قصد فعالیت دارید، برند خود را به صورت جداگانه ثبت کنید. این روش برای کسانی که در تعداد محدودی از کشورها فعالیت میکنند، مناسب است.
- ثبت بینالمللی (پروتکل مادرید): این روش، فرآیند ثبت برند در چندین کشور را به صورت همزمان ساده میکند. شما میتوانید با یک درخواست به «سازمان جهانی مالکیت فکری» (WIPO) به آدرس
wipo.intو پرداخت هزینههای مربوطه، برند خود را در بیش از ۱۲۰ کشور عضو ثبت کنید. این روش، زمان و هزینههای شما را به شدت کاهش میدهد.
نکته مهم: ثبت برند در یک کشور، به صورت خودکار به شما حق استفاده در کشورهای دیگر را نمیدهد.
خلاصه و توصیه
- ثبت شرکت: برای ثبت شرکت در ایران، به وبسایت
irsherkat.ssaa.irمراجعه کنید. در کشورهای دیگر، فرآیند متفاوت است. - ثبت برند: برای ثبت برند در ایران، به وبسایت
iripo.ssaa.irمراجعه کنید. برای ثبت جهانی، میتوانید از پروتکل مادرید از طریق WIPO.int استفاده کنید. - مشاوره تخصصی: به دلیل پیچیدگیهای حقوقی، به خصوص در ثبت بینالمللی، توصیه میشود از یک مشاور یا وکیل متخصص کمک بگیرید تا از بروز مشکلات حقوقی در آینده جلوگیری کنید.
با انجام این فرآیندها، شما میتوانید با آرامش خاطر بیشتری به رشد کسبوکار خود بپردازید و از داراییهای فکری خود محافظت کنید.

