تفاوت اجایل و اسکرام: اجایل (Agile) و اسکرام (Scrum) دو اصطلاحی هستند که در دنیای مدیریت پروژه، به ویژه در حوزه توسعه نرمافزار، بسیار شنیده میشوند. هر دو رویکردی برای مدیریت پروژهها هستند که بر انعطافپذیری، همکاری و تحویل سریع نتایج تاکید دارند. با این حال، تفاوتهای مهمی بین این دو وجود دارد.
اجایل (Agile): فلسفه و رویکرد کلی
- فلسفه: اجایل یک فلسفه یا رویکرد کلی برای مدیریت پروژه است که بر ارزشهای زیر تاکید دارد:
- افراد و تعاملات بیش از فرایندها و ابزارها
- نرمافزار کارآمد بیش از مستندات جامع
- همکاری با مشتری بیش از مذاکره بر سر قرارداد
- پاسخگویی به تغییر بیش از پیروی از یک برنامه
- انعطافپذیری: اجایل به تیمها اجازه میدهد تا به سرعت به تغییرات پاسخ دهند و محصول را بر اساس نیازهای مشتری تطبیق دهند.
- تیمهای خودگردان: در رویکرد اجایل، تیمها خودگردان هستند و مسئولیت تصمیمگیری و حل مشکلات را بر عهده میگیرند.
اسکرام (Scrum): یک چارچوب اجرایی برای اجایل
- چارچوب: اسکرام یک چارچوب خاص برای اجرای اصول اجایل است. این چارچوب شامل نقشها، رویدادها، مصنوعات و قوانینی است که به تیمها کمک میکند تا پروژههای خود را به صورت موثر مدیریت کنند.
- اسپرینتها: اسکرام پروژه را به دورههای زمانی کوتاهتر تقسیم میکند که به آنها اسپرینت گفته میشود. هر اسپرینت با یک جلسه برنامهریزی آغاز میشود و با یک جلسه مرور و بازبینی به پایان میرسد.
- نقشها: در اسکرام، سه نقش اصلی وجود دارد:
- صاحب محصول (Product Owner): نماینده مشتری و مسئول اولویتبندی کارها.
- اسکرام مستر (Scrum Master): تسهیلگر تیم و تضمین کننده رعایت قوانین اسکرام.
- تیم توسعه: گروهی از افراد متخصص که کارهای توسعه را انجام میدهند.
اصلی ترین تفاوت اجایل و اسکرام
- سطح انتزاع: اجایل یک مفهوم کلی است، در حالی که اسکرام یک چارچوب خاص برای اجرای اجایل است. به عبارت دیگر، اسکرام یک زیرمجموعه از اجایل است.
- انعطافپذیری: هر دو رویکرد بر انعطافپذیری تاکید دارند، اما اسکرام با تعریف دقیقتر نقشها و رویدادها، ساختار بیشتری را ارائه میدهد.
- تمرکز: اجایل بر روی اصول و ارزشها تمرکز دارد، در حالی که اسکرام بر روی فرآیندها و ابزارها تمرکز دارد.
جدول تفاوت اجایل و اسکرام
| ویژگی | اجایل | اسکرام |
|---|---|---|
| سطح انتزاع | کلی | خاص |
| تمرکز | اصول و ارزشها | فرآیندها و ابزارها |
| انعطافپذیری | بالا | بالا، اما با ساختار بیشتر |
| نقشها | منعطفتر | تعریف شده (صاحب محصول، اسکرام مستر، تیم توسعه) |
در نهایت، میتوان گفت که اجایل یک فلسفه است و اسکرام یک روش برای اجرای آن است. هر دو رویکرد به تیمها کمک میکنند تا محصولات با کیفیت بهتر را سریعتر و با هزینه کمتر تولید کنند.
مزایای استفاده از اسکرام
- افزایش بهرهوری: اسکرام با تقسیم پروژه به اسپرینتهای کوتاهتر و تمرکز بر تحویل ارزش، بهرهوری تیم را افزایش میدهد.
- کاهش ریسک: با بررسی پیشرفت پروژه در هر اسپرینت، تیمها میتوانند به موقع ریسکها را شناسایی و مدیریت کنند.
- بهبود کیفیت: اسکرام با تاکید بر تست و بازبینی در هر اسپرینت، کیفیت محصول را بهبود میبخشد.
- افزایش رضایت مشتری: با تحویل زودهنگام و مستمر ارزش، اسکرام رضایت مشتری را افزایش میدهد.
- انعطافپذیری: اسکرام به تیمها اجازه میدهد تا به سرعت به تغییرات پاسخ دهند و محصول را بر اساس نیازهای مشتری تطبیق دهند.
چالشهای پیادهسازی اسکرام
- مقاومت به تغییر: برخی افراد ممکن است به تغییر از روشهای سنتی مدیریت پروژه به اسکرام مقاومت کنند.
- عدم درک کامل: برخی افراد ممکن است اسکرام را به درستی درک نکنند و آن را به درستی اجرا نکنند.
- مشکلات در تیمها: اگر تیمها به خوبی تشکیل نشده باشند یا اعضای تیم با هم همکاری نکنند، پیادهسازی اسکرام میتواند چالشبرانگیز باشد.
- عدم پشتیبانی از مدیریت ارشد: اگر مدیریت ارشد از اسکرام پشتیبانی نکند، پیادهسازی آن میتواند دشوار باشد.
راهکارهایی برای موفقیت در پیادهسازی اسکرام
- آموزش و آموزش: آموزش اعضای تیم در مورد اصول و روشهای اسکرام بسیار مهم است.
- شروع کوچک: شروع با یک پروژه کوچک و ساده میتواند به تیمها کمک کند تا با اسکرام آشنا شوند و اعتماد به نفس کسب کنند.
- انعطافپذیری: اسکرام یک روش انعطافپذیر است، بنابراین تیمها باید آماده باشند تا آن را بر اساس نیازهای خود تطبیق دهند.
- مدیریت تغییر: مدیریت تغییر برای کمک به تیمها در پذیرش اسکرام ضروری است.
- مراقبت از تیم: مراقبت از تیم و ایجاد محیطی مثبت برای کار میتواند به موفقیت در پیادهسازی اسکرام کمک کند.
مثالهای عملی برای درک بهتر تفاوت اجایل و اسکرام
برای اینکه تفاوت بین اجایل و اسکرام را بهتر درک کنید، بیایید یک مثال عملی بزنیم. فرض کنید میخواهید یک اپلیکیشن موبایل جدید برای سفارش غذا طراحی و توسعه دهید.
رویکرد آبشاری (غیر اجایل)
- برنامهریزی دقیق اولیه: قبل از شروع کار، تمام ویژگیهای اپلیکیشن به طور دقیق تعریف شده و یک برنامه زمانی طولانیمدت برای توسعه آن تهیه میشود.
- توسعه مرحله به مرحله: مراحل توسعه به صورت خطی و پشت سر هم انجام میشوند. مثلاً ابتدا طراحی رابط کاربری، سپس کدنویسی، و در نهایت تست انجام میشود.
- تحویل نهایی: محصول نهایی پس از اتمام تمام مراحل تحویل داده میشود.
مشکلات احتمالی:
- انعطافپذیری کم: اگر در طول توسعه، نیازهای مشتری تغییر کند، تغییر برنامه بسیار دشوار و زمانبر خواهد بود.
- کاهش رضایت مشتری: مشتری تا پایان پروژه نمیتواند بازخورد خود را ارائه دهد و ممکن است محصول نهایی با نیازهای فعلی او مطابقت نداشته باشد.
- افزایش ریسک شکست: اگر یک مرحله از پروژه با مشکل مواجه شود، کل پروژه به تأخیر میافتد.
رویکرد اجایل با استفاده از اسکرام
- تیم خودگردان: یک تیم کوچک و خودگردان تشکیل میشود که شامل توسعهدهندگان، طراحان و یک صاحب محصول است.
- اسپرینتهای کوتاه: پروژه به اسپرینتهای دو هفتهای تقسیم میشود. در هر اسپرینت، یک ویژگی خاص از اپلیکیشن توسعه داده میشود.
- برنامهریزی و بازبینی مداوم: در ابتدای هر اسپرینت، تیم به طور دقیق مشخص میکند که چه ویژگیهایی را میخواهد توسعه دهد و در پایان هر اسپرینت، پیشرفت کار بررسی میشود.
- همکاری با مشتری: مشتری به طور مداوم درگیر پروژه است و بازخوردهای خود را در هر اسپرینت ارائه میدهد.
مزایای این رویکرد:
- انعطافپذیری بالا: تیم میتواند به سرعت به تغییرات در نیازهای مشتری پاسخ دهد.
- افزایش رضایت مشتری: مشتری در طول پروژه درگیر است و میتواند بر روی توسعه محصول تأثیر بگذارد.
- کاهش ریسک: با تقسیم پروژه به اسپرینتهای کوتاه، ریسک شکست کاهش مییابد.
- بهبود کیفیت: با بررسی مداوم پیشرفت کار، کیفیت محصول به طور پیوسته بهبود مییابد.
تفاوتهای کلیدی در این مثال
- انعطافپذیری: در رویکرد اجایل، تیم میتواند به سرعت به تغییرات پاسخ دهد، در حالی که در رویکرد آبشاری، تغییر برنامه بسیار دشوار است.
- همکاری با مشتری: در رویکرد اجایل، مشتری به طور مداوم درگیر پروژه است، در حالی که در رویکرد آبشاری، مشتری تا پایان پروژه منتظر میماند.
- تحویل ارزش: در رویکرد اجایل، ارزش به صورت تدریجی و در هر اسپرینت تحویل داده میشود، در حالی که در رویکرد آبشاری، تمام ارزش در پایان پروژه تحویل داده میشود.
در این مثال، رویکرد اجایل با استفاده از اسکرام به تیم اجازه میدهد تا یک اپلیکیشن موبایل با کیفیت بالاتر و با تطابق بیشتر با نیازهای مشتری تولید کند.

